Ryszard Zmonarski (Zmora), foto Robert Kukułka

Ryszard Zmonarski (Zmora)

Urodził się 19 sierpnia 1933 roku we wsi Strzylcze (powiat horodeński, województwo stanisławowskie II RP) jako trzeci syn Józefa i Marii z domu Krębuszewskiej. Wojnę przeżył z rodziną Zabłotowie. W roku 1944 jego ojciec został wezwany do NKWD i bez powiadomienia rodziny zesłany do łagru w Uchcie (Rosja, Republika Komi). W październiku 1945 roku, ostatnim transportem przesiedleńców z Kresów Wschodnich, Maria Zmora przyjechała z synami do Polski. Zdecydowała się odszukać siostrę męża w Gorliczynie koło Przeworska i tam czasowo zamieszkać. W 1946 roku, po powrocie Józefa Zmory z zesłania, rodzina przeniosła się do wsi Tarnawa (obecnie Tarnów) na Dolnym Śląsku. Pan Ryszard ukończył szkołę powszechną i liceum w Ząbkowicach Śląskich. Naukę kontynuował na Wydziale Łączności Politechniki Wrocławskiej. W roku 1956 z nakazu pracy został zatrudniony w Dolnośląskich Zakładach Wytwórczych Urządzeń Radiowych (późniejsza „Diora”). Z zakładem tym związał całe swoje życie zawodowe, między innymi współtworząc Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Radiofonii Odbiorczej. Jednocześnie pracował jako nauczyciel w Zespole Szkół Radiotechnicznych w Dzierżoniowie. Za osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej został odznaczony srebrną odznaką „Zasłużony Działacz Związku Zawodowego Metalowców”, brązową odznaką „Zasłużony Działacz Ligi Obrony Kraju”, Medalem 40-lecia Polski Ludowej. Zmarł w 2024 roku.

 
 

 
 

1
 Początek wojny w Strzylczach

2
 Lekcja w szkole w Zabłotowie

3
 Ratunek przed głodem

4
 Powrót ojca z zesłania w 1946 roku

 
 

 
 

Ryszard Zmonarski, fragment relacji z 9 lipca 2019